مسجد ایاصوفیه: نگین معماری استانبول

مسجد ایاصوفیه (به ترکی Ayasofya) که در ابتدا کلیسای جامع ایاصوفیه و سپس مسجد ایاصوفیه نامیده می‌شد، بنایی تاریخی و باشکوه در شهر استانبول ترکیه است. این بنا که در طول تاریخ به عنوان کلیسا، مسجد و موزه مورد استفاده قرار گرفته است، یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری ترکیه و نمادی از تقاطع فرهنگ‌ها و تمدن‌ها به شمار می‌رود.

در این مقاله در مجله گردشگری سپنتا به بررسی مسجد ایاصوفیه می پردازیم تا شما عزیزان اطلاعات بیشتری در این خصوص کسب نمایید. با ما همراه باشید.

تاریخچه مسجد ایاصوفیه

ساخت بنای ایاصوفیه به دستور امپراتور ژوستینین اول در سال 532 میلادی آغاز شد و در سال 537 به پایان رسید. این بنا در زمان خود بزرگترین بنای گنبددار جهان بود و به عنوان نمادی از قدرت و شکوه امپراتوری بیزانس به حساب می‌آمد. پس از فتح قسطنطنیه توسط عثمانی‌ها در سال 1453، ایاصوفیه به مسجد تبدیل شد و تا سال 1934 به عنوان مسجد مورد استفاده قرار می‌گرفت. در سال 1934، مصطفی کمال آتاتورک، بنیانگذار جمهوری ترکیه، ایاصوفیه را به موزه تبدیل کرد. در سال 2020، دولت ترکیه بار دیگر ایاصوفیه را به مسجد تبدیل کرد.

دیدنی های مسجد ایاصوفیه

مسجد ایاصوفیه از نظر معماری و هنری، اثری بی‌نظیر و ارزشمند است. گنبد عظیم این بنا که از آجر و ملات ساخته شده است، یکی از شگفت‌انگیزترین شاهکارهای مهندسی تاریخ به شمار می‌رود. داخل مسجد با موزائیک‌های نفیس و نقاشی‌های دیواری تزیین شده است که صحنه‌هایی از کتاب مقدس و تاریخ بیزانس را به تصویر می‌کشند. محراب مسجد از سنگ مرمر ساخته شده است و منبر منبت‌کاری شده آن از زیبایی خاصی برخوردار است.

گنبد عظیم

بدون شک، گنبد ایاصوفیه یکی از شاخص‌ترین و چشمگیرترین بخش‌های این بنا است. این گنبد عظیم که از آجر و ملات ساخته شده است، در زمان خود بزرگترین گنبددار جهان بود و شاهکاری از مهندسی به شمار می‌رفت. گنبد ایاصوفیه بر روی چهار قوس بزرگ و استوار قرار گرفته است و ارتفاع آن تا 55 متر می‌رسد.

موزائیک های نفیس

دیوارها و سقف ایاصوفیه با موزائیک‌های نفیس و تماشایی تزیین شده است. این موزائیک‌ها که قدمت برخی از آنها به دوران بیزانس می‌رسد، صحنه‌هایی از کتاب مقدس، تاریخ امپراتوری بیزانس و نقوش مذهبی را به تصویر می‌کشند. از جمله مشهورترین موزائیک‌های ایاصوفیه می‌توان به موزائیک “مریم باکره” در محراب و موزائیک “امپراتور ژوستینین و همسرش تئودورا” در ورودی غربی اشاره کرد.

نقاشی های دیواری

علاوه بر موزائیک‌ها، نقاشی‌های دیواری نیز در تزیین ایاصوفیه نقش داشته‌اند. برخی از این نقاشی‌ها که در دوران عثمانی به بنا اضافه شده‌اند، آیات قرآنی و احادیث را به تصویر می‌کشند.

محراب

محراب ایاصوفیه از سنگ مرمر ساخته شده است و با کاشی‌های نفیس تزیین شده است. منبر منبت‌کاری شده مسجد نیز از زیبایی خاصی برخوردار است.

مناره ها

ایاصوفیه دارای چهار مناره است که در دوران عثمانی به بنا اضافه شده‌اند. این مناره‌ها با معماری ظریف و گنبدهای مخروطی خود، بر زیبایی ایاصوفیه می‌افزایند.

موزه زیرزمینی

در زیرزمین ایاصوفیه، موزه‌ای قرار دارد که در آن آثار باستانی مربوط به دوران بیزانس و روم به نمایش گذاشته شده است. این موزه شامل مجسمه‌ها، کتیبه‌ها، سکه‌ها و دیگر اشیای تاریخی است.

حوض های وضو

در حیاط ایاصوفیه، حوض‌های وضو قرار دارد که از سنگ مرمر ساخته شده‌اند. این حوض‌ها برای وضو گرفتن نمازگزاران مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کتابخانه

ایاصوفیه دارای کتابخانه‌ای است که در آن نسخه‌ای از کتاب‌های خطی و نفیس نگهداری می‌شود. این کتابخانه به روی بازدیدکنندگان عموم باز نیست.

باغ ها

در اطراف ایاصوفیه، باغ‌های زیبایی وجود دارد که مکانی مناسب برای استراحت و لذت بردن از فضای آرام این مجموعه هستند.

پیشنهاد میکنیم علاوه بر مطالعه مقاله مسجد ایاصوفیه ، مقاله های جاذبه های گردشگری استانبول و بهترین زمان سفر به ترکیه و جاذبه های گردشگری قبرس را نیز مطالعه نمایید.

محل قرارگیری و نحوه دسترسی به مسجد ایاصوفیه

مسجد ایاصوفیه در منطقه سلطان احمد استانبول واقع شده است. این منطقه به عنوان قلب تاریخی استانبول شناخته می‌شود و در آن جاذبه‌های گردشگری دیگری مانند مسجد سلطان احمد، کاخ توپکاپی و هاگیا ایرنه نیز قرار دارند. دسترسی به مسجد ایاصوفیه با وسایل حمل و نقل عمومی بسیار آسان است. نزدیک‌ترین ایستگاه مترو به مسجد، ایستگاه سلطان احمد است. همچنین می‌توانید با اتوبوس یا تراموا به مسجد بروید.

نکات تکمیلی برای بازدید از مسجد ایاصوفیه

• بازدید از مسجد ایاصوفیه برای عموم آزاد است و برای ورود به آن باید بلیط تهیه کنید.
• ساعات بازدید از مسجد ایاصوفیه از 9 صبح تا 5 بعد از ظهر است.
• در هنگام بازدید از مسجد، باید لباس‌های پوشیده و مناسب بپوشید.
• عکاسی در داخل مسجد ایاصوفیه مجاز است، اما از عکاسی از محراب و منبر خودداری کنید.
• در مسجد ایاصوفیه، راهنمایانی به زبان‌های مختلف حضور دارند که می‌توانید از خدمات آنها استفاده کنید.

مسجد ایاصوفیه نه تنها یک بنای تاریخی و مذهبی مهم است، بلکه اثری هنری و معماری بی‌نظیر نیز به شمار می‌رود. اگر به استانبول سفر می‌کنید، حتماً از این بنای باشکوه دیدن کنید.