کلیسای متخی، یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی و مذهبی شهر تفلیس و کشور گرجستان است که بر فراز صخرهای به همین نام و در ساحل رودخانه کواری بنا شده است. این کلیسا به عنوان نمادی از تاریخ و فرهنگ غنی گرجستان، همواره مورد توجه گردشگران و محققان بوده است. در این مقاله، به بررسی ابعاد مختلف کلیسای متخی، از جمله تاریخچه ساخت، کاربریها، معماری و دیدنیهای اطراف آن خواهیم پرداخت.
تاریخچه ساخت و تحولات تاریخی کلیسای متخی
تاریخ دقیق ساخت کلیسای متخی با ابهاماتی همراه است، اما برخی باستانشناسان تاریخچه آن را به قرن پنجم میلادی و زمان تاسیس شهر تفلیس توسط واختانگ گرگسالی نسبت میدهند. برخی دیگر نیز معتقدند این کلیسا در قرن سیزدهم میلادی ساخته شده است.
کلیسای متخی در طول تاریخ خود، فراز و نشیبهای بسیاری را تجربه کرده است. این کلیسا در دورانهای مختلف مورد حمله مغولها و سربازان نادرشاه قرار گرفت و تخریب شد. با این حال، به دلیل اهمیت مذهبی و تاریخی آن، همواره مورد بازسازی قرار گرفته است.

پیشنهاد میکنیم علاوه بر مطالعه مقاله در مورد کاخ متخی مقاله های جاذبه های گردشگری گرجستان و بهترین زمان برای سفر به گرجستان و مجسمه مادر گرجستان و مقاله دیدنی های گرجستان را مطالعه نمایید.
کاربریهای کلیسا متخی
کلیسای متخی در طول تاریخ، کاربریهای مختلفی داشته است. در ابتدا، به عنوان یک صومعه و محل عبادت مورد استفاده قرار میگرفت. در دوران شوروی، این کلیسا کاربری مذهبی خود را از دست داد و به پادگان نظامی تبدیل شد. پس از فروپاشی شوروی، کاربری واقعی کلیسا به آن بازگردانده شد و مجدداً به عنوان یک مکان مقدس مورد استفاده قرار گرفت.
معماری و ویژگیهای خاص کلیسای متخی
کلیسای متخی، ساختمانی مربعی شکل و بلند است که در مرکز آن، منارهای گرد با سقفی بلند قرار دارد. این کلیسا با معماری ساده و آجری خود، نمایانگر سبک معماری گرجی است. از ویژگیهای خاص این کلیسا میتوان به نقاشیهای دیواری زیبا و نفیس داخل آن اشاره کرد که داستانهای مذهبی را به تصویر میکشند.
دیدنیهای داخل و اطراف کلیسا متخی
- نقاشیهای دیواری: یکی از جذابترین بخشهای کلیسای متخی، نقاشیهای دیواری آن است که با رنگهای زنده و طرحهای زیبا، داستانهای مذهبی را به تصویر میکشند.
- مجسمه واختانگ: در کنار کلیسا، مجسمه بزرگی از واختانگ گرگسالی، بنیانگذار شهر تفلیس، سوار بر اسب قرار دارد که نمادی از تاریخ و هویت گرجستان است.
- نمای پانوراما از شهر: از بالای تپه متخی، میتوانید چشماندازی زیبا و پانوراما از شهر تفلیس را مشاهده کنید.
- کلیسای سنت شوشانیک: برخی معتقدند که کلیسای متخی بر روی آرامگاه سنت شوشانیک، اولین شهید مسیحی گرجستان، بنا شده است.

اهمیت کلیسای متخی
کلیسای متخی به عنوان یکی از قدیمیترین و مهمترین کلیساهای گرجستان، از اهمیت تاریخی، فرهنگی و مذهبی بالایی برخوردار است. این کلیسا نمادی از مقاومت و پایداری مردم گرجستان در برابر سختیها و تهاجمات خارجی است. همچنین، این کلیسا به عنوان یک جاذبه گردشگری مهم، نقش بسزایی در معرفی فرهنگ و تاریخ غنی گرجستان به جهان دارد.
نتیجهگیری
کلیسای متخی، با معماری زیبا، تاریخچه غنی و موقعیت مکانی استثنایی خود، یکی از جاذبههای گردشگری مهم تفلیس است. این کلیسا به عنوان یک میراث فرهنگی ارزشمند، باید مورد حفاظت و نگهداری قرار گیرد تا آیندگان نیز بتوانند از زیبایی و اهمیت آن بهرهمند شوند.
امیدواریم از مطالعه این مقاله در مجله گردشگری سپنتا لذت برده باشید.

# بیوگرافی عاطفه کیانی
**عاطفه کیانی**
دبیر بخش مستندنگاری سفر و فرهنگ | پژوهشگر ژئوتوریسم و گردشگری پایدار
—
### **خلاصه حرفهای**
عاطفه کیانی جغرافیدان، مستندنگار و نویسنده تخصصی حوزه گردشگری با بیش از ۸ سال سابقه حرفهای است. تخصص اصلی او تلفیق دانش جغرافیایی با روایتگری هنری برای خلق محتوای عمیق از مقاصد گردشگری است. او از پیشگامان گردشگری مسئولانه و پایدار در ایران محسوب میشود.
### **تحصیلات**
– کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی – گرایش ژئومورفولوژی از دانشگاه تهران
– کارشناسی جغرافیای طبیعی از دانشگاه تهران
– دیپلم عکاسی مستند از انجمن عکاسان ایران
### **گواهینامههای بینالمللی**
– حرفهای گردشگری پایدار (CSTP) از شورای جهانی گردشگری پایدار
– امدادگر طبیعت (WFR) از مدرسه ملی رهبری در فضای باز
– اخلاق مستندسازی فرهنگی از دانشگاه یونسکو
### **سمتهای فعلی**
– دبیر بخش مستندنگاری سفر و فرهنگ در مجله گردشگری سپنتا (از ۱۴۰۱)
– مشاور ژئوتوریسم سازمان میراث فرهنگی استان تهران
– عضو هیئت تحریریه فصلنامه “گردشگری و محیطزیست”
### **سوابق اجرایی**
– مدیر پروژه ملی “مستندسازی مسیرهای تاریخی ایران” در وزارت میراث فرهنگی
– سرپرست تیم تحقیقات میدانی پروژه بینالمللی “جاده ابریشم دیجیتال” با یونسکو
– عکاس و نویسنده مقیم National Geographic Traveler ایران
– مشاور گردشگری پایدار اقامتگاههای بومگردی
### **تألیفات**
۱. **”نقش آب در شکلگیری تمدنهای کویری ایران”** – برنده کتاب سال گردشگری
۲. **”عکاسی اخلاقمحور در سفر: راهنمای جامع”**
۳. **”۱۰۱ مسیر کمتررفته ایران: راهنمای ژئوتوریستی”** – چاپ پنجم
### **پروژههای شاخص**
– **”حافظه زمین”**: مستندسازی ۵۰ سایت زمینشناختی در معرض خطر
– **”آواهای فراموششده”**: ثبت موسیقیهای محلی ۳۰ جامعه بومی
– **”مسیرهای کاروانرو”**: بازسازی ۸ مسیر تاریخی ایران
### **جوایز**
– عکاس برتر گردشگری پایدار جهان (Tourism for Tomorrow 2023)
– مستندنگار برتر میراث فرهنگی (جایزه یونسکو 2022)
– نویسنده برگزیده گردشگری (جشنواره ملی مطبوعات ۱۴۰۰-۱۴۰۲)
### **عضویتها**
– انجمن جهانی ژئوتوریسم
– هیئت مدیره انجمن گردشگری پایدار ایران
– شبکه بینالمللی مستندنگاران میراث فرهنگی
### **تخصصهای کلیدی**
– ژئوتوریسم و تفسیر میراث زمینشناختی
– مستندسازی فرهنگی جوامع بومی
– عکاسی مستند با رویکرد اخلاقمحور
– روزنامهنگاری گردشگری پایدار
– طراحی مسیرهای گردشگری مسئولانه
### **روششناسی کاری**
عاطفه کیانی در تمام پروژههای خود بر پنج اصل تأکید دارد:
۱. پژوهش عمیق پیش از سفر
۲. رعایت پروتکلهای اخلاقی
۳. مستندسازی چندرسانهای
۴. تأیید متخصصان محلی
۵. بازخوردگیری پس از انتشار
### **اخلاق حرفهای**
– اولویت منافع جامعه میزبان بر منافع تجاری
– شفافیت کامل در روشهای تحقیق
– احترام مطلق به حریم خصوصی و حقوق فرهنگی
– بازگشت منافع به جوامع محلی
### **دستاوردها در مجله سپنتا**
– طراحی استاندارد مستندنگاری سپنتا
– ایجاد آرشیو دیجیتال جوامع بومی با رعایت حقوق مالکیت فکری
– راهاندازی شبکه راهنمایان محلی در ۴۰ منطقه
– تولید ۱۵۰ گزارش عمیق از مقاصد کمترشناخته شده
### **مأموریت شخصی**
“سفر را از فعالیتی مصرفمحور به ابزاری برای درک متقابل فرهنگی، حفاظت از محیط زیست و توانمندسازی جوامع محلی تبدیل میکنم.”
### **ارزیابی تخصصی **
– **تجربه**: ۸ سال فعالیت میدانی در ۳۱ استان ایران و ۴۲ کشور
– **تخصص**: ترکیب تحصیلات آکادمیک با مهارتهای هنری و گواهیهای بینالمللی
– **اعتبار**: جوایز معتبر ملی و بینالمللی، عضویت در نهادهای تخصصی
– **اعتماد**: شفافیت در روششناسی، پایبندی به اصول اخلاقی
**آخرین بهروزرسانی**:بهمن1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله گردشگری سپنتا
**کد اخلاقی**: SEP-ETH-2023-08