استان فارس با طبیعتی چشمنواز و تاریخی غنی، همواره مقصدی محبوب برای گردشگران داخلی و خارجی بوده است. در میان جاذبههای طبیعی این استان، تنگه هرایرز یکی از مکانهایی است که هنوز بهطور کامل کشف نشده و همچون گوهری پنهان در دل کوههای شهرستان نورآباد ممسنی میدرخشد. این تنگه با چشماندازهای بکر، چشمهای فیروزهایرنگ و پوشش گیاهی متنوع، تجربهای متفاوت از طبیعتگردی را برای بازدیدکنندگان رقم میزند.
موقعیت جغرافیایی و ویژگیهای طبیعی تنگه هرایرز
تنگه هرایرز در میان کوههای بلند و کوتاه منطقه نورآباد ممسنی واقع شده و با طبیعتی آرام و دلانگیز، فضایی مناسب برای فرار از هیاهوی شهری فراهم کرده است. چشمهای با رنگ آبی متمایل به فیروزهای در دل این تنگه جریان دارد که زیبایی آن بسیاری را از روی کنجکاوی به سمت خود میکشاند. این رنگ خاص آب، در کنار سکوت کوهستان و طراوت گیاهان، منظرهای خیالانگیز خلق کرده که کمتر در دیگر نقاط ایران دیده میشود.
با وجود اینکه تنگه هرایرز تنها یکی از جاذبههای طبیعی نورآباد ممسنی است، اما بهتنهایی میتواند جایگزین بسیاری از مقاصد گردشگری دیگر شود. هنوز بسیاری از مردم از وجود این مکان بیخبرند و تنها افراد محلی و تعداد محدودی از گردشگران آن را شناختهاند.
ریشه نامگذاری و تاریخچه تنگه
نام «هرایرز» برگرفته از روستایی به همین نام است که در ارتفاعات بالاتر از تنگه قرار دارد. این روستا در گذشته محل زندگی اهالی محلی بوده، اما وقوع زلزلهای در سالهای پیش باعث تخریب خانههای خشتی و گلی آن شد و ساکنان به مناطق اطراف مهاجرت کردند. امروزه تنها چند ساختمان متروکه از آن باقی مانده است، اما نامش همچنان بر تنگه باقی مانده و به عنوان نشانی از گذشته در ذهنها مانده است.

پوشش گیاهی متنوع و قابل استفاده
تنگه هرایرز با پوشش گیاهی متنوعی از جمله درختان بادام، بلوط، بنه و گیاهان دارویی مانند خاکشیر و سرخس، بهشتی برای علاقهمندان به طبیعت و گیاهشناسی محسوب میشود. نکته قابل توجه این است که استفاده از این گیاهان برای عموم آزاد است، اما شناخت دقیق آنها ضروری است؛ چرا که برخی گیاهان سمی نیز بهصورت خودرو در منطقه رشد کردهاند و مصرف ناآگاهانه آنها میتواند خطرناک باشد.

شرایط آبوهوایی و بهترین زمان سفر
با توجه به موقعیت کوهستانی تنگه، آبوهوای آن در بیشتر ایام سال خشک و خنک است. زمستانها به دلیل بارش برف و سرمای شدید، زمان مناسبی برای بازدید نیستند. اما فصل بهار، بهویژه ماههای فروردین و اردیبهشت، بهترین زمان برای سفر به این منطقه است؛ زمانی که طبیعت در اوج طراوت خود قرار دارد و هوای خنک کوهستانی، لذت حضور در فضای باز را دوچندان میکند. تابستان نیز با وجود گرمای نسبی، به دلیل ارتفاع منطقه، هوایی مطبوع دارد.

مسیر دسترسی و نکات مهم برای گردشگران
دسترسی به تنگه هرایرز با وسایل نقلیه شخصی امکانپذیر است، اما به دلیل فراز و نشیبهای مسیر، نمیتوان تا چشمه با خودرو پیش رفت. بخشهایی از مسیر نیازمند پیادهروی است که برای علاقهمندان به طبیعتگردی، خود بخشی از لذت سفر محسوب میشود. توصیه میشود کفش مناسب، آب آشامیدنی و تجهیزات سبک همراه داشته باشید تا بتوانید با آسودگی از مسیر لذت ببرید.
تنگه هرایرز هنوز بهطور کامل در نقشه گردشگری ایران شناخته نشده و همین موضوع آن را به مقصدی خاص برای ماجراجویان و طبیعتدوستان تبدیل کرده است. اگر به دنبال تجربهای متفاوت در دل طبیعت هستید، این تنگه میتواند یکی از خاطرهانگیزترین سفرهای شما باشد.

# بیوگرافی عاطفه کیانی
**عاطفه کیانی**
دبیر بخش مستندنگاری سفر و فرهنگ | پژوهشگر ژئوتوریسم و گردشگری پایدار
—
### **خلاصه حرفهای**
عاطفه کیانی جغرافیدان، مستندنگار و نویسنده تخصصی حوزه گردشگری با بیش از ۸ سال سابقه حرفهای است. تخصص اصلی او تلفیق دانش جغرافیایی با روایتگری هنری برای خلق محتوای عمیق از مقاصد گردشگری است. او از پیشگامان گردشگری مسئولانه و پایدار در ایران محسوب میشود.
### **تحصیلات**
– کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی – گرایش ژئومورفولوژی از دانشگاه تهران
– کارشناسی جغرافیای طبیعی از دانشگاه تهران
– دیپلم عکاسی مستند از انجمن عکاسان ایران
### **گواهینامههای بینالمللی**
– حرفهای گردشگری پایدار (CSTP) از شورای جهانی گردشگری پایدار
– امدادگر طبیعت (WFR) از مدرسه ملی رهبری در فضای باز
– اخلاق مستندسازی فرهنگی از دانشگاه یونسکو
### **سمتهای فعلی**
– دبیر بخش مستندنگاری سفر و فرهنگ در مجله گردشگری سپنتا (از ۱۴۰۱)
– مشاور ژئوتوریسم سازمان میراث فرهنگی استان تهران
– عضو هیئت تحریریه فصلنامه “گردشگری و محیطزیست”
### **سوابق اجرایی**
– مدیر پروژه ملی “مستندسازی مسیرهای تاریخی ایران” در وزارت میراث فرهنگی
– سرپرست تیم تحقیقات میدانی پروژه بینالمللی “جاده ابریشم دیجیتال” با یونسکو
– عکاس و نویسنده مقیم National Geographic Traveler ایران
– مشاور گردشگری پایدار اقامتگاههای بومگردی
### **تألیفات**
۱. **”نقش آب در شکلگیری تمدنهای کویری ایران”** – برنده کتاب سال گردشگری
۲. **”عکاسی اخلاقمحور در سفر: راهنمای جامع”**
۳. **”۱۰۱ مسیر کمتررفته ایران: راهنمای ژئوتوریستی”** – چاپ پنجم
### **پروژههای شاخص**
– **”حافظه زمین”**: مستندسازی ۵۰ سایت زمینشناختی در معرض خطر
– **”آواهای فراموششده”**: ثبت موسیقیهای محلی ۳۰ جامعه بومی
– **”مسیرهای کاروانرو”**: بازسازی ۸ مسیر تاریخی ایران
### **جوایز**
– عکاس برتر گردشگری پایدار جهان (Tourism for Tomorrow 2023)
– مستندنگار برتر میراث فرهنگی (جایزه یونسکو 2022)
– نویسنده برگزیده گردشگری (جشنواره ملی مطبوعات ۱۴۰۰-۱۴۰۲)
### **عضویتها**
– انجمن جهانی ژئوتوریسم
– هیئت مدیره انجمن گردشگری پایدار ایران
– شبکه بینالمللی مستندنگاران میراث فرهنگی
### **تخصصهای کلیدی**
– ژئوتوریسم و تفسیر میراث زمینشناختی
– مستندسازی فرهنگی جوامع بومی
– عکاسی مستند با رویکرد اخلاقمحور
– روزنامهنگاری گردشگری پایدار
– طراحی مسیرهای گردشگری مسئولانه
### **روششناسی کاری**
عاطفه کیانی در تمام پروژههای خود بر پنج اصل تأکید دارد:
۱. پژوهش عمیق پیش از سفر
۲. رعایت پروتکلهای اخلاقی
۳. مستندسازی چندرسانهای
۴. تأیید متخصصان محلی
۵. بازخوردگیری پس از انتشار
### **اخلاق حرفهای**
– اولویت منافع جامعه میزبان بر منافع تجاری
– شفافیت کامل در روشهای تحقیق
– احترام مطلق به حریم خصوصی و حقوق فرهنگی
– بازگشت منافع به جوامع محلی
### **دستاوردها در مجله سپنتا**
– طراحی استاندارد مستندنگاری سپنتا
– ایجاد آرشیو دیجیتال جوامع بومی با رعایت حقوق مالکیت فکری
– راهاندازی شبکه راهنمایان محلی در ۴۰ منطقه
– تولید ۱۵۰ گزارش عمیق از مقاصد کمترشناخته شده
### **مأموریت شخصی**
“سفر را از فعالیتی مصرفمحور به ابزاری برای درک متقابل فرهنگی، حفاظت از محیط زیست و توانمندسازی جوامع محلی تبدیل میکنم.”
### **ارزیابی تخصصی **
– **تجربه**: ۸ سال فعالیت میدانی در ۳۱ استان ایران و ۴۲ کشور
– **تخصص**: ترکیب تحصیلات آکادمیک با مهارتهای هنری و گواهیهای بینالمللی
– **اعتبار**: جوایز معتبر ملی و بینالمللی، عضویت در نهادهای تخصصی
– **اعتماد**: شفافیت در روششناسی، پایبندی به اصول اخلاقی
**آخرین بهروزرسانی**:بهمن1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله گردشگری سپنتا
**کد اخلاقی**: SEP-ETH-2023-08